Hangi şirket varlığının tahsis edildiğine, nasıl ve ne amaçla kullanıldığına bağlı olarak çeşitlilik gösteren ve pandemi ile mücadeleye katkı sağlayan farklı destek yöntemlerinden bahsetmek mümkün. Bu analizde, üst düzey yöneticiler için 3 ana yöntemden bahsederek veri setinden örnekler paylaşacağız. Bu çalışmanın, kurumlarında karar verici kişilere etki eden ya da karar verici poziyondaki kişilere bir yol haritası sunmasını ümit ediyoruz.

 

  1. Bilindik Hayırseverlik: Nakdi ve Ayni Bağışlar
    • 266 şirketten 161’i (%61) daha geleneksel bir yöntem olan nakdi ve/veya ayni (kendi ürün ve hizmetlerini kamuya ya da sağlık çalışanları gibi belirli bir kitle için ücretsiz kullanıma açarak) destek vermeyi tercih etti.
    • 59 şirket (%22) nakdi, 116 şirket (%44) ayni, 14 şirket ise her iki türde destek verdi. Türkiye’deki 181 şirketten 45’i (%25) nakdi, 92’si (%52) ayni ve 9’u hem nakdi hem de ayni destek açıkladı.
    • Nakdi yardımlar, kamuya yerel ve bölgesel devlet kurumları, STK’lar ve medikal ekipman sağlayıcıları aracılığı ile ulaştırıldı. Şirketlerin nakit yardımları 0.1 milyon USD ile 250 milyon USD arasında değişkenlik gösteriyor.
    • Ayni bağış örnekleri arasında, COVID-19 ile mücadelede yer alan kuruluşlara ücretsiz lisans sunan web uygulaması ve güvenlik çözümleri sağlayıcısı Netsparker, 5 milyon kişisel ve ev hijyeni ürünü bağışlayan Henkel, devlet hastanelerine 20 kamyon su gönderen Sırma Su, klima ve küçük ev aletleri bağışlayan Vestel ve odalarını sağlık çalışanlarına tahsis eden Marmara Taksim Hotel yer alıyor.
  1. Değer Zinciri Desteği:
    • Bu yönteme başvuran şirketler, tedarikçilerine, satıcılarına ve müşterilerine odaklanan destekler sağlayabilmek için sistemdeki rekabet avantajlarını kullanıyor. Değer zinciri, geçmişte ürün ve hizmet satışlarından kâr edilmesini sağlayan ve kuvvetle muhtemel gelecek dönemde de benzer şekilde işleyecek olan şirket sisteminin oyuncularını desteklemeye odaklanıyor ve bu sebeple, tüm yöneticilerin gündeminin ayrılmaz bir parçası olması gereken önemli bir destek türü.
    • Veri setindeki 266 şirketin 76’sı (%29) değer zincirini destekliyor. (42 şirket Türkiye’den, 34’ü ise yurt dışından)
    • Örnekler arasında, COVID-19 öncesi ürün satışı yaptığı restoranlardan alacağı 15 milyon USD değerinde ödemeyi erteleyen içecek üreticisi Mey Diageo, restoran listeleme ücretini belirli bir süre ile kaldıran Yemeksepeti, pandemiden olumsuz etkilenen sektör çalışanları için 100 milyon USD destek fonu oluşturan Netflix yer alıyor.
  1. Varlık Dönüşümü:
    • Bazı şirket yöneticileri ilk iki yöntemde bahsedilen örneklerin ötesine geçecek uygulamaları hayata geçirme niyetine ve yetkinliğine sahip. Bu kapsamda, şirketlerin sahip olduğu varlıkları dönüştürerek kamusal ihtiyaç haline gelen yeni ürün ve hizmetlerin geliştirilmesine katkı sağlıyor. Bu şirketler, değişimi yönetiyor ve dönüşen bu sistem içerisinde ana sektör oyuncusu olarak kalmayı hedefliyor.
    • Veri setindeki 266 şirketten 61’i (%22) varlıklarını dönüştürdü. (Türkiye’den 25, yurt dışından 36 şirket)
    • Türkiye’den örnekler arasında solunum cihazı üretmek için üretim altyapısını dönüştüren beyaz eşya üreticisi Arçelik, biolojik numune alma ve entübasyon kabini üreten otomotiv üreticisi Tofaş, fabrikalarında yüz maskesi ve koruyucu tulum üreten Lacoste markasının lisanslı üreticisi Eren Tekstil yer alıyor. Türkiye dışındaki örnekler arasında ise, el dezenfektanı üreten Tito’s Vodka ve ilaç şirketi Menarini ile solunum cihazı üreten Fiat & Ferrari ve maske üreten GM bu kategoride.